صيغه قاتق نان يا قاتل جان

ديگر عادت كرده ايم به شنيدن طرح هاي يك شبه براي حل مسائل اجتماعي كشور و بعد بلند شدن صداي كف زدن هاي موافقان و كوبيدن طبل هاي مخالفان ، يكي از همين راه حل ها براي جلوگيري از مسائل و مشــكلات جوانان مطرح شدن ازدواج موقت از سـوي وزير كشور بود . وي در حاشيه همايش « حجاب ، مسئوليت ها ، و اختيارات دولت » خواســتار ترويج ازدواج موقت در ميان جوانان كشور شد.

بلافاصله پس از انتشار اين پيشنهاد موافقان طرح فوق ، ازدواج موقت را راهكار مناسبي براي حل مشكلات جنسي جواناني كه امكان ازدواج دائم را نداشته و در عين حال تامين وضعيت اقتصادي زنان سرپرست خانوار دانستند.

بحث در مورد رفع نياز هاي جنسي جوانان و اينكه بيشترين استفاده از اين طرح شامل حال مردان متاهل مي شود يا جوانان مجرد ، مد نظر نگارنده نبوده و صرفاً مسئله تامين اقتصادي زنان سرپرست خانواده در اين نوشتار قابل بررسي است.

نبايد از اين مســـئله غافل شد كه قشري كه با ترويج ازدواج موقت ، مي تواند نياز هاي جنسي خودش را رفع كند ، در حال حاظر و با توجه به وجود زنان خياباني در كشـور ( هر چند كه آمار دقيقي از آنها نداشته باشيم و تنها اطلاعاتمان محدود باشد به فيلم هاي مستندي چون فقر و فحشا و اطلاعات پراكنده شنيداري ) براي تنها يك شب متحمل هزينه اي در حدود 20 تا 100 هزار تومان خواهد شد و حال با در نظر گرفتن ازدواج موقت در جامعه به عنوان امري قانوني و شرعي باز هم پسران جوان براي مهريه همسر صيغه اي خود متعهد به پرداخت هزينه مشابهي خواهند شد.

از طرف ديگر زني كه به ازدواج موقت مردي در مي آيد از نظر شرعي و قانوني نه تنها حق خرجي نداشته بلكه از مرد نيز ارث نمي برد ، حتي اگر از وي حامله باشد و جدا ازاين مسائل زن بعد از پايان مدت ازدواج موقت موظف به نگه داشتن عده است كه در مورد صيغه شامل 45 روز يا ديدن دو حيض كامل است.

عده در اصطلاح فقهي عبارت است از مدتي كه زن آزاد پس از جدايي همسر يا فوت او در حالت انتظار بسر برده و علت نگه داشتن عده جلوگيري از اختلاط نسب است. و عده بذل يا انقضاي مدت كه مربوط به صيغه مي باشد تنها درصورت حامله بودن زن با وضع حمل او پايان مي يابد وگرنه زن بايد 45 روز را بعنوان عده نگه دارد.

از آنجائيكه در مورد عده با دليلي به نام اختلاط نسب مواجه هستيم آيا مي توان با طرح اين پيش فرض كه بدليل استفاده از وسايل پيشگيري در روابط جنسي عده باطل مي شود ، را مطرح كرد؟

به نظر مي رسد درصورتيكه عده با استفاده از وسايل پيشگيري از حاملگي باطل شود و زن بخاطر يك رابطه زناشويي چند ساعته يا حتي درصورت رضايت دو طرف در يك رابطه طولاني مدت مجبور به نگه داشتن عده نباشد ، ازدواج موقت هرچند كه نياز هاي مالي زن را به طور كامل ( بدليل تعلق نگرفتن نفقه ) تامين نمي كند اما مهريه مي تواند وي را تا حدي راضي نگه دارد. و زن نيز به راحتي پس از پايان مدت ازدواج موقت و عدم تمديد مدت از طرف همسر بدون نگه داشتن عده با مهريه مشخص مي تواند به عقد مرد ديگري در آيد.

اما گويا فقهات از پيش آب پاكي را به پيش فرض هايي از اين دســت ريخته است چرا كه آيت الله صانعي بيان نموده اند كه صرف دخول در ازدواج موقت ولو با استفاده از وســايل پيشگيري ، زن را ملزم به نگه داشتن عده مي كند.

و از طرف ديگر آيت الله مكارم شيرازي نيز همين نظر را تائيد نموده اند و البته بايد متذكر شد كه اين نظرات در جواب استفسا نگارنده از ايشان بوده و گرنه در رساله هاي عملي ديگر مراجع تقليد هيچ گونه اشاره اي به تاثير وسايل پيش گيري در نگه داشتن عده نشده است.

بنابر اين زن پس از پايان يا بذل مدت صيغه 45 روز را بايد در حالت انتظار بسر ببرد و از آنجائيكه مهريه وي همانطور كه قبلاً ذكر شد مبلغ قابل اتكايي به عنوان كمك خرج ماهيانه زن نمي باشد وي نه تنها تامين مالي نخواهد داشت بلكه درصورت كوتاه بودن مدت صيغه از لحاظ مالي دچار ضرر و زيان شده و احتمال سوق داده شدن او به سمت روسپي گري خواهد بود.